After Europe’s biggest and most notorious refugee camp burned down in September 2020, promises were made never to let Moria happen again. Authorities guaranteed that state-of-the-art facilities in line with fundamental rights and European standards would be created - improving safety and security, protection for vulnerable people, access to healthcare and fast and effective asylum procedures.[1]


Exactly three years after the Moria fire, organisations warn that the EU-funded Closed Controlled Access Centre Mavrovouni (C.A.C.C.) on Lesvos, replacing Moria, has failed to live up to its promise. With a sharp increase in arrivals over the past few months, the situation at the C.C.A.C. has once again become unsustainable and endangers the health and well-being of people on the move.



After stating that the lack of access to health care in Moria was unacceptable in 2020 - a severe lack of medical staff, psychologists, psychiatrists and interpreters at the Mavrovouni C.C.A.C. persists.[2] Organisations report an increase in medical emergencies, suicidality, substance dependency and gender-based violence inside the C.C.A.C.


The mandated public provider of healthcare inside the Mavrovouni C.C.A.C., the Greek National Public Health Organisation (EODY), is understaffed, with only one permanent doctor for a population of over 3,000 people. The lack of capacity is exacerbated by a considerable number of (medical) organisations ceasing operations or being forced to leave Mavrovouni.


Despite improvements made, the capacity to provide dignified up-to-standard reception conditions is lacking at the Mavrovouni C.C.A.C. People are put in rub halls with no privacy or partitions and forced to share rooms and containers with complete strangers, often without a mattress.


NGOs stress that a backlog and lack of capacity for registering people has delayed access to healthcare, vulnerability assessments and access to food or water and put people, already in a precarious situation, under additional pressure. Insecurity, delayed procedures and lack of efficient services at the C.C.A.C. often lead to tension and stress disorders.


The 2020 objective to create safe zones for vulnerable groups has not materialised. The “safe area” and shelters at the Mavrovouni C.C.A.C. on Lesvos cannot be considered safe due to a lack of appropriate protection measures that guarantee safety and security.


Vulnerable people, including unaccompanied children, single mothers and survivors of GBV are sheltered in the former “quarantine area” for long stretches of time and are not separated according to gender or vulnerability. Adults have unrestricted access and no permanent security is present in the area, increasing the risk of abuse.


Despite promises of fast and effective asylum procedures, several barriers to effective access to the right to seek asylum, e.g. illegal collective returns, bureaucratic obstacles, lack of interpreters, systematic use of accelerated and border procedures, the fallacious use of the safe country concept and lack of recognition of procedural guarantees, have been consistently experienced by people on the move on Lesvos.


Organisations report regular and prolonged delays in the registration of asylum applications on the island. These delays had led to an increase in the number of people under ‘restriction of freedom’ for up to 25 days in the C.C.A.C., amounting to de facto detention.[3]




Three years down the road the reception centres on the Greek islands were meant to be exemplary blueprints for living conditions in line with fundamental rights and European standards and swift procedures at all European borders. Instead, if no action is taken, Mavrovouni provides a stark warning of what is to come.


Supported by:


  1. Lighthouse Relief
  2. Yoga and Sport with Refugees
  3. Refugee Legal Support
  4. Yoga and sport with refugees
  5. I Have Rights
  6. Fenix Humanitarian Legal Aid
  7. Better Days Greece
  8. Choose Love
  9. Equal Legal Aid
  10. Mobile Info Team
  11. Thalassa of Solidarity (Θάλασσα Αλληλεγγύης)
  12. #LeaveNoOneBehind
  13. Network for Children's Rights
  14. Samos Volunteers
  15. Europe Cares e.V. / Paréa Lesvos
  16. Diotima Centre for Gender Rights and Equality
  17. Ariadni Lesvos



[1] EU Commission, ‘Memorandum of Understanding on a Joint Pilot for the establishment and operation of a new Multi-Purpose Reception and Identification Centre on Lesvos’ (2020) 8657 final; European Commission ‘Migration: A European Taskforce to Resolve Emergency Situation on Lesvos’ (23 September 2020).

[2] RSA and PRO ASYL 'What's Happening Today in the Refugee Structures on the Aegean Islands’ (May 2023); Intersos ‘Trapped between Scylla and Charybdis’ (August 2023).

[3] Article 40(a) of Law 4939/2022, Government Gazette A’ 111/10.06.2022 (Asylum Code).

Ο Διευθυντής του ΕΣΠ, κος Λευτέρης Παπαγιαννάκης μιλώντας στο Euronews στο πλαίσιο εκτενούς ρεπορτάζ του ευρωπαϊκού ενημερωτικού δικτύου για τα πρόσφατα γεγονότα με την παράνομη σύλληψη και κράτηση μεταναστών από πολίτες στον Έβρο, αναφέρθηκε στην συνεχιζόμενη στοχοποίηση που δέχονται οι μετανάστες και οι πρόσφυγες στην Ελλάδα και εξέφρασε την ανησυχία του ότι οι πρακτικές αυτές γίνονται πολλές φορές με την ανοχή της αστυνομίας και του στρατού. 
Δευτέρα, 28 Αυγούστου 2023 11:26

Saving lives at sea: Learning through failure or failing to learn?

New Policy Brief published by the The Canada Excellence Research Chair in Migration and Integration (CERC Migration)
Authors: Danai Aggeli, Vassilis Papadopoulos
Each year, hundreds of migrants die or go missing in their effort to cross the Mediterranean Sea in unseaworthy vessels. The duty to save lives is well established in international law. However, strained coastal states are often reluctant to save unwanted migrant vessels and assume the responsibility for the survivors. The latest shipwreck in Greece, epitomizes the consequences of this inaction. There is an urgent need to develop a common search and rescue policy scheme to prevent further tragedies and ultimately to manage borders in accordance with international law standards.
Read the full Policy Brief here

Την Παρασκευή 11 Αυγούστου 2023, το Υπουργείο Πολιτισμού (ΥΠΠΟ), απέστειλε εξώδικο και εν συνεχεία ανακάλεσε την άδεια παραχώρησης στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) του κήπου και του κτιρίου που βρίσκονται επί της οδού Ερμού 134-136. Οι χώροι αυτοί είχαν παραχωρηθεί στον ΣΕΑ από τα έτη 1982 και 1996 αντιστοίχως.

Προφανής αφορμή για τη λήψη αυτής της απόφασης στάθηκε εκδήλωση που διοργανώθηκε στις 18/07/2023 σχετικά με την υπόθεση του Ναυαγίου της Πύλου, όπου εκατοντάδες πρόσφυγες πνίγηκαν στα νερά της Μεσογείου, σε ένα από τα πιο πολύνεκρα ναυάγια της Μεσογείου, καθώς και κακόβουλα δημοσιεύματα, δυσφημιστικά για τους διοργανωτές που ακολούθησαν.

Στην εκδήλωση αυτή παρευρέθηκε εκπρόσωπος της οργάνωσής μας, που τοποθετήθηκε σε σχέση με τις συνθήκες του ναυαγίου και την εμπλοκή της οργάνωσής μας ως προς την υποστήριξη επιζώντων, καθώς και των οικογενειών θυμάτων και εκατοντάδων αγνοουμένων με βασικό  αίτημα:

Να διαλευκανθούν οι αιτίες της τραγωδίας που προκάλεσαν αυτό το ναυάγιο και να παραπεμφθούν οι τυχόν υπεύθυνοι αυτού στην Δικαιοσύνη.

Η απόφαση του ΥΠΠΟ να ανακαλέσει την άδεια παραχώρησης χρήσης του κτιρίου επί της οδού Ερμού από τον ΣΕΑ, αναπόφευκτα εγείρει σοβαρά ερωτήματα σε σχέση με τις προθέσεις των αρμόδιων φορέων ως προς το αίτημα απόδοσης δικαιοσύνης για το ναυάγιο της Πύλου, όσο και ανησυχίες σε σχέση με τη διατήρηση δημόσιων χώρων, ανοικτών και προσβάσιμων στο ευρύ κοινό για εκδηλώσεις που αφορούν την υποστήριξη προσφύγων και μεταναστών, όσο και γενικότερα την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες εκφράζει την υποστήριξή του προς κάθε φορέα που έχει σταθεί στο πλευρό των προσφύγων, όπως εν προκειμένω στο Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων, και ζητά την ακύρωση της απόφασης ανάκλησης της άδειας παραχώρησης.

Σε συνέχεια της πρόσκλησης της Επιτροπής για τις Αναγκαστικές Εξαφανίσεις (CED) και της Ομάδας Εργασίας για τις Αναγκαστικές ή ακούσιες Εξαφανίσεις (WGEID), η παρούσα εισήγηση επιχειρεί να απαντήσει στα ερωτήματα που έθεσαν η CED και η WGEID, στο πλαίσιο του καταστατικού του ΕΣΠ και με βάση την εμπειρία του ΕΣΠ στην Ελλάδα.
Διαβάστε τα σχόλια του ΕΣΠ εδώ
Περίοδος Υλοποίησης: 01/04/2022 - 30/06/2023
Χρηματοδότηση: Save the Children International
Τόπος: Αθήνα

Tο έργο στοχεύει στην ένταξη των Ουκρανών προσφύγων που εγκατέλειψαν τη χώρα τους με την έναρξη του πολέμου, το Φεβρουάριο του 2022. Στο πλαίσιο αυτό, οι Ουκρανοί εξυπηρετούμενοι λαμβάνουν τις εξής υπηρεσίες:

α) Παροχή εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων σε παιδιά μικρότερα από 6 ετών,

β) παροχή εκπαίδευσης (μαθήματα ελληνικών) σε παιδιά (άνω των 6 ετών) και εφήβους,

γ) διευκόλυνση της πρόσβασης στην εκπαίδευση παιδιών,

δ) ψυχολογική υποστήριξη παιδιών και των οικογενειών τους,

ε) παροχή συμβουλευτικής για διευκόλυνση των εξυπηρετούμενων στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας.


Διαβάστε τις παρατηρήσεις του ΕΣΠ για την υπόθεση MSS ενώπιον της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης εδώ.

Περίοδος Υλοποίησης: 01/01/2022 - 31/12/22 (με επέκταση 30/6/2023)
Xρηματοδότηση: Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG HOME) .
Εταίροι Υλοποίησης: Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, Δήμος Αθηναίων (μέσω του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης της Αθήνας - ADDMA), Αρσις, Arbeiter Samariter Bund (ASB), Danish Refugee Council Greece (DRC Greece) Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (GCR), METAdrasi, Solidarity Now και Το Χαμόγελο του Παιδιού
Σκοπός του προγράμματος:

Υποστήριξη  των ελληνικών  αρχών  στη βελτίωση της ποιότητας της ανθρωπιστικής ανταπόκρισης και των υπηρεσιών προστασίας στους φιλοξενούμενους πολίτες τρίτων χωρών σε δομές του ελληνικού συστήματος υποδοχής. Ιδιαίτερη στόχευση γίνεται σε ωφελούμενους με ευαλωτότητες.  

Το ΕΣΠ σε  συνεργασία με τον ΔΟΜ παρέχει υπηρεσίες  νομικής βοήθειας και εκπροσώπησης, συμβάλλοντας έτσι στον γενικό στόχο της συμβολής στη βελτίωση της ποιότητας της ανθρωπιστικής ανταπόκρισης και της βοήθειας προστασίας των μεταναστών που φιλοξενούνται στο ελληνικό σύστημα υποδοχής. Το έργο από 01/01/2022 έως 31/12/2022αφορούσε  στις ακόλουθες τοποθεσίες:  

- Νότια Ελλάδα (5): Ελαιώνας, Σχιστό, Κόρινθος, Μαλακάσα/Νέα Μαλακάσα (μετά την επαναλειτουργία του χώρου), Οινόφυτα. 

- Πελοπόννησος (2): Ανδραβίδα, Πύργος έως τις 31 Ιανουαρίου 2022) 

- Βόρεια Ελλάδα (7): Βέροια, Αλεξάνδρεια, Λαγκαδίκια, Διαβατά, Βαγιοχώρι, Σύνταγμα-Κλειδί, Πολύκαστρο. 

Από την 01/01/23-30/06/2023 οι νομικές παρεμβάσεις του ΕΣΠ καλύπτουν το σύνολο 22 Δομών φιλοξενίας στην ενδοχώρα. 

Δραστηριότητες: Αφορούσαν  υποθέσεις που σχετίζονται με το άσυλο (π.χ. προσφυγές κατά αποφάσεων 1ου βαθμού που απορρίπτουν αίτηση ασύλου για περιπτώσεις υψηλού κινδύνου σε περίπτωση που το Μητρώο της Υπηρεσίας Ασύλου δεν αποδέχθηκε την υπόθεση, - 1ες και 2ες μεταγενέστερες αιτήσεις ασύλου για περιπτώσεις υψηλού κινδύνου κ.λπ.), υποθέσεις διοικητικού δικαίου (αίτηση ακύρωσης κατά αποφάσεων 2ου βαθμού που απορρίπτουν αιτήσεις ασύλου για περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, προσφυγή κατά απόφασης εκτίμησης ηλικίας), υποθέσεις που σχετίζονται με την αστική και οικογενειακή κατάσταση (ανάθεση επιμέλειας για ΣΔΑΔ, υποθέσεις μονογονεϊκής οικογένειας και άλλα θέματα που σχετίζονται με την προστασία των παιδιών, οικογενειακά δικαστήρια, διαδικασίες εθνικού μητρώου, διόρθωση πιστοποιητικών γέννησης, αιτήσεις δικαστικής επιτροπείας για άτομα χωρίς δικαιοπρακτική ικανότητα), καθώς και για υποθέσεις στις οποίες το καθεστώς του προσώπου ως αιτούντος άσυλο/ υπηκόου τρίτης χώρας μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την πρόσβαση του δικαιούχου στα ανθρώπινα δικαιώματα ή να τον εκθέσει σε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (π.χ. π.χ. ρατσιστικά εγκλήματα, υποθέσεις SGBV, υποθέσεις κακοποίησης παιδιών, παιδιά σε σύγκρουση με το νόμο, θύματα εμπορίας ανθρώπων κ.λπ.) 
Περίοδος Υλοποίησης: 01/04/2023– 31/03/2025 
Χρηματοδότηση: AMIF-2022-TF1-AG-THB  
Τόπος υλοποίησης: Αθήνα
Στόχοι του προγράμματος:

To DIRECT αποσκοπεί στην πρόληψη της εμπορίας ανθρώπων και την προώθηση της ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών που θεωρούνται θύματα εμπορίας ανθρώπων.  

Το έργο υλοποιείται από  ένα διακρατικό εταιρικό σχήμα  οργανώσεων που δραστηριοποιούνται  στην Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, τη Γερμανία, την Ισπανία και την Ελλάδα, οι οποίες φιλοξενούν σημαντικό αριθμό υπηκόων τρίτων χωρών και δέχονται αυξανόμενη ροή μεταναστών και προσφύγων μέσω της  Μεσογείου και των  βαλκανικών  οδών. Υπό το πρίσμα των εντοπισμένων  κενών στους εθνικούς  κρατικούς μηχανισμούς των οργανώσεων που συμμετέχουν στη δράση, το έργο αποσκοπεί στη διευκόλυνση του έγκαιρου εντοπισμού των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, ενώ ταυτόχρονα  προωθεί  την κοινωνικοοικονομική τους ένταξη.  

Για την επίτευξη αυτών των στόχων, οι εταίροι θα παρέχουν: εξειδικευμένη κατάρτιση σε τεχνικά επαγγέλματα  και σε  κοινωνικές δεξιότητες με στόχο την  ενδυνάμωση τους, ενώ παράλληλα  θα απευθυνθεί   σε κοινότητες  και σε επαγγελματίες πρώτης γραμμής για ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση. 

Αποτελέσματα του έργου για την Ελλάδα:

- Αξιολόγηση και  εκτίμηση κινδύνου σε 50 άτομα που διατρέχουν κίνδυνο εμπορίας ·με εξειδικευμένη  νομική συμβουλευτική και  υποστήριξη, καθώς και συμπληρωματικές υπηρεσίες για τις ευρύτερες  κοινωνικές τους ανάγκες. 

-Εξατομικευμένη εργασιακή συμβουλευτική, προσανατολισμό σε επαγγέλματα και διασύνδεση με την  αγορά εργασίας, παρέχοντας  εργαστήρια ενδυνάμωσης και ανάπτυξης κοινωνικών δεξιοτήτων, βασισμένα στη μεθοδολογία που θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο του έργου. 

-Ευαισθητοποίηση και ενημέρωση κοινοτήτων με στοχευμένες συναντήσεις και εργαστήρια ανάπτυξης δεξιοτήτων και καμπάνια ενημέρωσης και διάχυσης αποτελεσμάτων. 

Περίοδος Υλοποίησης: 15/5/2022-31/3/2023
Χρηματοδότηση: Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Συνεργάτες: Μέλισσα – Δίκτυο Μεταναστριών στην Ελλάδα, HIAS Greece, Παιδικά Χωριά SOS, Βαβέλ Συν-ειρμός, United Ukrainian Diaspora in Greece
Δραστηριότητες/ Αποτελέσματα:

Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης παρέμβασης, το Γραφείο Απασχόλησης του ΕΣΠ υποστήριξε 63 πρόσφυγες από την Ουκρανία (49 γυναίκες, 13 άντρες) με συνεδρίες εργασιακής συμβουλευτικής. Στη διάρκεια του προγράμματος, 14 άτομα βρήκαν εργασία.


Αναφορά Δράσης

  • 90% Παροχές προς πρόσφυγες
  • 10% Διοικητικά έξοδα