ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δημοσιοποίηση της Ετήσιας Έκθεσης 2023

Ο Μηχανισμός Καταγραφής επισημαίνει τις συνεχιζόμενες σοβαρές ενδείξεις άτυπων αναγκαστικών επιστροφών μέσω των θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων, και άλλων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων προσφύγων και μεταναστών.

Αθήνα, 18 Ιουνίου 2024 

Ο Μηχανισμός Καταγραφής Περιστατικών Άτυπων Αναγκαστικών Επιστροφών που δημιουργήθηκε από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ),[1] προκειμένου να ενισχύσει τα εχέγγυα αντικειμενικότητας και αξιοπιστίας σε αναφορές περιστατικών άτυπων αναγκαστικών επιστροφών[2] από την ελληνική επικράτεια, παρουσίασε σε Συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 18 Ιουνίου στις 11.00 π.μ. στην ΕΣΗΕΑ την Ετήσια Έκθεσή του για το 2023. Στη Συνέντευξη παρουσιάστηκαν τα ποσοτικά στοιχεία και τα ποιοτικά ευρήματα που προκύπτουν από τις μαρτυρίες για τα περιστατικά που κατέγραψε ο Μηχανισμός Καταγραφής την περσινή χρονιά, καθώς και στοιχεία επιλεγμένων υποθέσεων που κατέγραψαν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που είναι μέλη του Μηχανισμού Καταγραφής.

Μεταξύ Ιανουαρίου και Δεκεμβρίου 2023, ο Μηχανισμός Καταγραφής κατέγραψε μαρτυρίες για 45 περιστατικά άτυπων αναγκαστικών επιστροφών που, κατά τους ισχυρισμούς των φερόμενων θυμάτων, συνέβησαν από τον Ιανουάριο 2022 μέχρι και τον Δεκέμβριο 2023. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, το συνολικό πλήθος των φερόμενων θυμάτων σε αυτά τα περιστατικά εκτιμάται ότι ανέρχεται κατ’ ελάχιστον σε 1.438 άτομα. Μεταξύ αυτών βρίσκονται τουλάχιστον 158 γυναίκες, 190 παιδιά, και 41 άτομα με ιδιαίτερες ανάγκες, όπως άτομα με ιατρικά προβλήματα, άτομα με αναπηρία, υπερήλικες κ.α.

Τα στοιχεία της Ετήσιας Έκθεσης 2023 ενισχύουν τα ευρήματα της προηγούμενης Ετήσιας Έκθεσης 2022 του Μηχανισμού Καταγραφής σχετικά με τον συστηματικό χαρακτήρα και τον τρόπο υλοποίησης (modus operandi) με κοινά χαρακτηριστικά που φέρεται να έχουν αποκτήσει οι επιχειρήσεις άτυπων αναγκαστικών επιστροφών.

Τα φερόμενα θύματα συνεχίζουν να προέρχονται από χώρες καταγωγής, από τις οποίες προέρχεται σημαντικό ποσοστό ατόμων που αναγνωρίζονται ως δικαιούχοι διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με στοιχεία της περιόδου αναφοράς από εθνικές και ευρωπαϊκές πηγές. Ανάμεσα στα φερόμενα θύματα υπάρχουν δύο (2) άτομα που είχαν αναγνωριστεί στην Ελλάδα ως πρόσφυγες και ένα (1) άτομο που είχε καταγραφεί από τις ελληνικές Αρχές ως αιτών άσυλο.

Στις μαρτυρίες τα φερόμενα θύματα συνεχίζουν να περιγράφουν πράξεις που συνδέονται με εξαιρετικά σοβαρές παραβιάσεις της αρχής της μη-επαναπροώθησης και του δικαιώματος στο άσυλο, όπως ορίζονται στη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων, καθώς και παραβιάσεις της απαγόρευσης της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, του δικαιώματος στην προσωπική ελευθερία, του δικαιώματος στη ζωή, του δικαιώματος στο άσυλο και της απαγόρευσης των συλλογικών απελάσεων, όπως ορίζονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (ΧΘΔΕΕ), ενώ αποτελούν πράξεις που κατά το ελληνικό Δίκαιο είναι ποινικά αδικήματα. Οι ανωτέρω πράξεις φέρεται να στρέφονται συχνά εναντίον προσώπων που φέρουν εμφανή ευαλωτότητα, όπως άτομα με σοβαρές ασθένεια, άτομα με αναπηρία, εγκυμονούσες γυναίκες, υπερήλικες και παιδιά.

Τα φερόμενα θύματα ανέφεραν ότι έχουν υποστεί σωματική βία, λεκτική βία και απειλές για τη ζωή τους και τη σωματική τους ακεραιότητα πολλές φορές με τη χρήση όπλων, σεξουαλική παρενόχληση, εξευτελιστική μεταχείριση, αφαίρεση προσωπικών αντικειμένων και ταυτοποιητικών εγγράφων, άτυπη κράτηση σε χώρους υπό εξευτελιστικές συνθήκες, διαχωρισμό οικογενειών, ενώ αναφέρθηκαν και απώλειες ανθρώπινων ζωών.

Στις μαρτυρίες που έχει καταγράψει ο Μηχανισμός Καταγραφής αναφέρεται ότι συμμετείχαν ως δράστες τόσο ένστολοι όσο και άτομα με πολιτικά ρούχα. Σε κάποιες μαρτυρίες αναφέρθηκε ότι κατά το στάδιο της απομάκρυνσης από την ελληνική επικράτεια συμμετείχαν ως δράστες και πολίτες τρίτων χωρών που μιλούσαν γλώσσες των φερόμενων θυμάτων και ενεργούσαν με τη συνεργασία ή υπό τις εντολές ένστολου προσωπικού.

Η Ετήσια Έκθεση 2023 περιέχει αναλυτικά στοιχεία για τα χαρακτηριστικά των φερόμενων θυμάτων (χώρες καταγωγής, ηλικίες, φύλο, ευαλωτότητες, νομικό καθεστώς στην Ελλάδα, κ.α.), για την ταυτότητα των φερόμενων θυτών (ένστολοι και μη-ένστολοι, μέλη σωμάτων ασφαλείας, διακριτικά, εξοπλισμός, κλπ), τον τρόπο δράσης τους και τα μέσα υλοποίησης. Περιέχονται, επίσης, αναλυτικά ποιοτικά ευρήματα για τον τρόπο υλοποίησης (modus operandi) των περιστατικών άτυπων αναγκαστικών επιστροφών. Σε παράρτημα της έκθεσης παρατίθενται ανωνυμοποιημένα αποσπάσματα από αυτούσιες μαρτυρίες φερόμενων θυμάτων.

Περιλαμβάνονται, επίσης, αναλυτικές συστάσεις προς τις ελληνικές Αρχές, όπως, μεταξύ άλλων, ότι θα πρέπει να διερευνούν με τρόπο ανεξάρτητο και αποτελεσματικό τις καταγγελίες για άτυπες αναγκαστικές επιστροφές και άλλες σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα σύνορα, να διασφαλίζουν την παραπομπή των υπευθύνων για τυχόν παράνομες ενέργειες ενώπιον της Δικαιοσύνης, να διασφαλίζουν ότι όλα τα κρατικά όργανα τηρούν απαρέγκλιτα την αρχή της μη-επαναπροώθησης, και να διασφαλίζουν σε όλους τους αιτούντες άσυλο πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου και προστασία απέναντι στις επαναπροωθήσεις και σε κάθε μορφή άτυπων αναγκαστικών επιστροφών.

Την Ετήσια Έκθεση 2023 του Μηχανισμού Καταγραφής μπορείτε να τη βρείτε εδώ

Στον Μηχανισμό Καταγραφής μετέχουν οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, που δραστηριοποιούνται στο πεδίο προσφέροντας νομικές, ιατρικές, ψυχοκοινωνικές ή άλλες υπηρεσίες σε πολίτες τρίτων χωρών, όλες με νομική υπόσταση και εκπροσώπηση στην Ελλάδα. Η Αντιπροσωπεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (ΥΑ/ΟΗΕ) στην Ελλάδα παρέχει στον Μηχανισμό Καταγραφής ως συνεργαζόμενος φορέας τεχνική υποστήριξη και τεχνογνωσία σε ζητήματα προσφυγικής προστασίας.

Οι αναφορές που καταγράφει ο Μηχανισμός Καταγραφής προέρχονται από ανθρώπους μη σχετιζόμενους μεταξύ τους, εκτός εάν πρόκειται για οικογένειες ή μέλη ίδιας ομάδας, οι οποίοι έρχονται σε επαφή με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να λάβουν υπηρεσίες, και συναινούν στην καταγραφή της μαρτυρίας τους από τον Μηχανισμό Καταγραφής. 

Ο Μηχανισμός Καταγραφής δεν εμπλέκεται με οποιονδήποτε τρόπο σε νομικές διαδικασίες που πιθανόν να έχουν ξεκινήσει είτε με πρωτοβουλία των φερόμενων θυμάτων και των νομικών τους εκπροσώπων είτε με πρωτοβουλία των διωκτικών Αρχών. Ο Μηχανισμός Καταγραφής με τον εντοπισμό των φερόμενων θυμάτων και την ασφάλεια της καταγραφής ενθαρρύνει την καταφυγή των φερόμενων θυμάτων στις αρμόδιες Αρχές και τη Δικαιοσύνη.

 

[1] Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), ως ο Εθνικός Θεσμός Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην Ελλάδα και το ανεξάρτητο συμβουλευτικό όργανο της ελληνικής Πολιτείας σε θέματα προώθησης και προστασίας δικαιωμάτων του ανθρώπου, σύμφωνα με τις Αρχές των Παρισίων των Ηνωμένων Εθνών και τον Ν. 4780/2021, έχει ως θεσμική αποστολή, μεταξύ άλλων, τη διαρκή παρακολούθηση θεμάτων που άπτονται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τη δημόσια ενημέρωση και την προώθηση της σχετικής έρευνας

[2] Ο όρος άτυπες αναγκαστικές επιστροφές περιλαμβάνει τόσο τις φερόμενες επαναπροωθήσεις αιτούντων άσυλο και προσφύγων όσο και κάθε άλλη μορφή αναγκαστικής απομάκρυνσης πολιτών τρίτων χωρών από την ελληνική επικράτεια που φέρεται να γίνεται με τρόπο παράτυπο και συνοπτικό, δηλαδή χωρίς να ακολουθούνται οι νόμιμες διαδικασίες για τις απομακρύνσεις αυτές. Κάθε διαδικασία αναγκαστικής επιστροφής πολιτών τρίτων χωρών πρέπει, σύμφωνα με το νόμο, να στηρίζεται σε ατομική απόφαση, να υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο με ένδικα μέσα και να εκτελείται με σεβασμό στα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.

Το δελτίο τύπου σε αρχείο pdf

 

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα των Προσφύγων, 14 οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, μέλη του Δικτύου EuroMed Rights, συμπεριλαμβανομένου του ΕΣΠ, επισημαίνουν τα αδιέξοδα της υφιστάμενης Ευρωπαϊκής πολιτικής ανάθεσης της ευθύνης προστασίας των προσφύγων σε τρίτες χώρες, όπου καταγράφονται συστηματικά παραβιάσεις των δικαιωμάτων των προσφύγων και μεταναστών και καλούν την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη αυτής, να αναθεωρήσουν την υφιστάμενη πολιτική προσέγγιση, προς όφελος των δικαιωμάτων των προσφύγων, αλλά και του κεκτημένου της ΕΕ για το άσυλο.
 
Μπορείτε να διαβάσετε το Δελτίο Τύπου στα αγγλικά εδώ , όπως και στην ιστοσελίδα του Δικτύου EuroMed Rights εδώ.

In recent years, the European Union’s and EU member states’ policies on migration and asylum have continued shifting towards an approach that prioritises the curtailment of the movement of refugees and migrants, both towards and within the EU (“onward movement”). This shift comes at the expense of refugees and migrants’ rights, while negatively impacting on local societies at the EU’s borders, which have continued being called to manage, in a disproportionate manner, the effects of a failed EU (hotspot) policy. Yet it is also counter-productive.
 
Through 41 interviews with people that had received international protection in Greece, the current report aims at providing some further, even if limited, insights into the counter-productivity of this policy approach, by highlighting some of the main choices refugees are faced with in pursuit of safety and dignity, through their own voices and experiences.
 
The report was drafted by the Greek Council for Refugees (GCR), with the support of the Rosa Luxemburg Foundation in Greece.
 
Read the full report here
Monday, 17 June 2024 15:19

ENHANCING THE VOICES

Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) και το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ - Παράρτημα Ελλάδας, έχουν την χαρά και την τιμή να σας προσκαλέσουν σε ανοιχτή εκδήλωση στις 20 Ιουνίου και ώρα 19:30, στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης.


H εκδήλωση, που θα γίνει στο πλαίσιο του Refugee Week την Παγκόσμια Ημέρα των Προσφύγων, διοργανώνεται με αφορμή τη δημοσίευση της έκθεσης «Ενισχύοντας τη φωνή όσων πλήττονται από τις πολιτικές της Ε.Ε. για τη μετανάστευση και το άσυλο» που συντάχθηκε από το ΕΣΠ, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ.


Οι συνεντεύξεις με προσφύγισσες και πρόσφυγες στις οποίες βασίστηκε η έκθεση, υποδεικνύουν με καθαρότητα ποιο είναι το ανθρώπινο κόστος της αποτροπής που επιβάλλουν οι ευρωπαϊκές πολιτικές και πως η παντελής έλλειψη ασφαλών διαύλων πρόσβασης στο άσυλο, εκθέτει σε κινδύνους όσες κι όσους αναγκάζονται να αναζητήσουν προστασία στην Ευρώπη.


Στην εκδήλωση θα μιλήσουν συμπολίτες μας, με προσφυγικό και μεταναστευτικό υπόβαθρο. Αυτή την Ημέρα των Προσφύγων, ας έρθουμε μαζί για να ακούσουμε επιτέλους τις φωνές τους.


Μετά τη συζήτηση θα ακολουθήσει προβολή εικαστικών και ερευνητικών βίντεο, και η παρουσίαση του νέου γραφικού έργου του Αλέξανδρου Σιμόπουλου. Οι δράσεις πραγματοποιούνται από το Counterpoints (GR) σε συνεργασία με την Døcumatism


Επικοινωνία: Ηλέκτρα Αλεξανδροπούλου (ΙΡΛ) 6944156644

Athens, 14 June 2024 On Thursday 13/6/2024, a Press Conference was held at the Athens Bar Association on the occasion of the one-year anniversary of the deadly shipwreck off Pylos, which cost the lives of hundreds of people.

53 of the 104 survivors have filed a complaint against all those responsible and are awaiting the completion of the investigation by the prosecutor's office of the Maritime Court. They are represented by the organisations: Network for Social Support of Refugees and Migrants, Hellenic League for Human Rights (HLHR), the Greek Council for Refugees (GCR), Initiative of Lawyers and Jurists for the shipwreck of Pylos, and Refugee Support Aegean (RSA).

One year after the deadliest shipwreck in the Mediterranean in recent years, the dead, missing, relatives, and survivors are seeking justice.

They are awaiting the conclusion of the investigation into a tragedy that could have been avoided. The allegations in the lawsuit filed by the 53 survivors -so far- concerning the responsibilities of the Greek port authorities, are currently being investigated as part of a preliminary examination by the Public Prosecutor of the Piraeus Naval Court.

The plaintiffs accuse the Greek port authorities of criminal acts and omissions related to search and rescue that resulted in the loss of hundreds of lives off the coast of Pylos: the fatal negligence—specifically, the failure to declare a search and rescue operation until after the fishing vessel had sunk, despite the vessel being identified by Greek authorities as in distress for over 12 hours; the failure of the authorities to activate and use appropriate means - even the distribution of life jackets - to rescue the passenger even during the post-sinking rescue operation; and, of course, the fatal towing of the vessel.

However, Frontex's responsibilities are also under investigation. Despite detecting the ship's distress situation early on and transmitting this information to the Greek authorities, Frontex did not issue an emergency alert (mayday) either initially or later, even when it did not receive information about the launch of a search and rescue operation from the Greek side.

The tragedy of Pylos demands answers and accountability, primarily from the Greek justice system.

At the same time, it holds both the Greek state and the European Union responsible. The shipwreck off Pylos is not an isolated incident but the consequence of the European Union's now institutionalized policies of deterrence. These policies, aimed now at preventing refugees’ arrival, have progressively deviated from the rule of law and the EU's proclaimed values, neglecting even the fundamental obligation to protect human life.

For some, life goes on. For others, the lives of the dead and missing were deemed less valuable because they were seen as “Others,” “strangers,” “not ours,” “not like us.”

But for those who lost their lives and for their loved ones still hoping for justice in their memory, life ended on June 14.

For them, for us, and for our societies, for the sake of democracy, we will continue to fight for justice. The life of every human being holds the same value, and its protection should not be subject to discrimination, compromises, or exceptions.

To discuss these issues and update you on the developments, the organisations representing the survivors in the lawsuit filed in the Piraeus Naval Court invite you to:

Press Conference

On Thursday 13 June

At 11.00 am Greek time

At the Athens Bar Association (60 Akadimias Street, Athens)

Speakers:

  • Yanna Kourtovik, Network for Social Support of Refugees and Migrants
  • Dimitra Linardaki, Initiative of Lawyers and Jurists for the shipwreck of Pylos
  • Maria Papamina, Greek Council for Refugees (GCR)
  • Katerina Poyrnara, Hellenic League for Human Rights (HLHR)
  • Eleni Spathana, Refugee Support Aegean (RSA)

The press conference will be moderated by Vassilis Papadopoulos, lawyer and Chairman of the Board of the Greek Council for Refugees (GCR).

***The press conference will be conducted entirely in Greek.

 

Organisations:

Network for Social Support of Refugees and Migrants

Hellenic League for Human Rights (HLHR)

Greek Council for Refugees (GCR)

Initiative of Lawyers and Jurists for the shipwreck of Pylos

Refugee Support Aegean (RSA)

Βρείτε το πρόγραμμα των επισκέψεων στα μουσεία παρακάτω

Video of the oral hearing before the European Court of Human Rights, where lawyers of GCR represented the applicant - victim of pushback by the Greek authorities, in the first pushback case in the Evros region being examined by the Court (Application A.E. v. Greece).
 
 
More info at the relevant Press release https://tinyurl.com/mrckhsev
 
The case was jointly examined with the case G.R.J. v. Greece concerning a pushback complaint from Samos.
Wednesday, 05 June 2024 14:47

Summer Camp PYXIDA 2024

Βρείτε το πρόγραμμα του Summer Camp PYXIDA 2024 παρακάτω:

 

Implementation period: 01/03/2024 – 28/02/2026
Funding: GA: 101143162 CERV-2023-CHAR-LITI-CHARTER
Partners:

Leader: GCR, Greece
Beneficiaries
• BRIDGE EU (BREU), Belgium,
• AWEN AMENCA ZS (A A), Czechia,
• EUROPEAN NETWORK ON INDEPENDENT LIVING BRUSSELS OFFICE (ENIL), Belgium,
• STOWARZYSZENIE INSTYTUT NIEZALEZNEGO ZYCIA (INZ), Poland,
• NEZAVISIMA EKSPERTNA MREZHA NIE SDRUZHENIE (NIE), Bulgaria,
• FUNDATIA POLICY CENTER FOR ROMA AND MINORITIES - PCRM (PCRM), Romania,
• VALIDITY ALAPITVANY- KOZPONT A MENTALIS SERULEK JOGAIERT (V F), Hungary
• PARTNERS FOR DEMOCRATIC CHANGE HUNGARY PARTNERS HUNGARY ALAPITVANY (PH), Hungary

Place of implementation:

Athens

Goals:

- Raise awareness on the applicability of the Charter in EU funding;
  Monitor the implementation of the Charter in EU funding
- Ensure compliance of EU funding with the Charter.
- The project aims to strengthen the capacity of relevant stakeholders at EU and national level 6 Member States in Bulgaria, Czechia, Hungary Greece, Poland, Romania

Activities and Deliverables:

- Raise awareness on the Charter’s scope of application specific objectives
- Collect and analyse cases of alleged fundamental rights violations in EU funds projects targeting and/or (in)directly impacting marginalised groups (Roma, persons with disabilities, persons with migrant background etc.)

  

             

      

 

 

 

Page 2 of 135
 

Our Efficiency

  • 90% Program Services
  • 10% Management